Acil Ameliyat
Acil Ameliyat

Fabry Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Fabry hastalığı, genetik bir enzim eksikliği sonucu oluşan nadir bir hastalıktır. Belirtileri, tanı yöntemleri ve tedavi süreci hakkında detaylı bilgi alın.

Fabry Hastalığı

Fabry Hastalığı Nedir?

Fabry hastalığı, nadir görülen kalıtsal bir lizozomal depo hastalığıdır. Vücutta alfa-galaktozidaz A adlı enzimin eksikliği nedeniyle bazı yağ benzeri maddeler (globotriaosylceramide - Gb3) hücrelerde birikmeye başlar. Bu birikim, zamanla damarlar, kalp, böbrekler ve sinir sistemi gibi hayati organları etkileyerek ciddi sağlık sorunlarına yol açar.

Fabry Hastalığı Neden Olur?

Hastalık, X kromozomuna bağlı genetik bir mutasyon sonucu oluşur. Erkeklerde daha ağır seyretmesine karşın, taşıyıcı kadınlarda da belirtiler görülebilir.

  • GLA Gen Mutasyonu: Alfa-galaktozidaz A enzimi eksikliği
  • Genetik Geçiş: Ailede hastalık öyküsü varsa risk artar
  • X’e Bağlı Kalıtım: Kadınlarda taşıyıcılık, erkeklerde doğrudan hastalık görülür

Fabry Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın belirtileri genellikle çocukluk ya da ergenlik döneminde başlar. Belirtiler zamanla ilerler ve sistemik hale gelir.

  • El ve ayaklarda yanıcı ağrı (akroparestezi)
  • Deride kırmızı-mor renkli küçük döküntüler (anjiyokeratom)
  • Terleyememe (hipohidroz)
  • Gözde opaklaşma (korneal vertikillata)
  • İşitme kaybı
  • Mide-bağırsak problemleri (karın ağrısı, ishal)
  • Yüksek tansiyon
  • Kalp ritim bozuklukları, kalp yetmezliği
  • Böbrek fonksiyon kaybı, son dönem böbrek yetmezliği

Fabry Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Erken tanı, organ hasarını önlemek açısından çok kritiktir. Özellikle ailesel öyküsü olan kişilerde şüphe arttığında mutlaka test yapılmalıdır.

  • Enzim Düzeyi Testi: Erkek hastalarda alfa-galaktozidaz A aktivitesi ölçülür
  • Genetik Test: GLA gen mutasyonu tespit edilir
  • İdrar Testi: Gb3 seviyesine bakılır
  • MR, EKG ve EKO: Kalp ve böbrek durumu değerlendirilir
  • Göz Muayenesi: Tipik göz bulguları aranır
Fabry Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Hastalığın kesin tedavisi yoktur, ancak semptomları kontrol altına almak ve organ hasarını önlemek için çeşitli tedaviler uygulanır.

  • Enzim Replasman Tedavisi (ERT): Eksik enzimi yerine koymak için damar yoluyla uygulanır
  • Chaperone Tedavisi: Enzim fonksiyonunu artırmaya yönelik bir tedavi
  • Ağrı Yönetimi: Nöropatik ağrılar için ilaçlar
  • Kalp ve Böbrek Takibi: Organ koruyucu tedaviler
  • Genetik Danışmanlık: Aile bireyleri bilgilendirilir
  • Psikolojik Destek: Kronik hastalık yönetimi için önemlidir
Dikkat Edilmesi Gerekenler

Fabry hastalığı sinsi seyreder; erken belirtiler fark edilmezse geri dönüşü olmayan organ hasarları gelişebilir. Özellikle erkek çocuklarda açıklanamayan el-ayak yanmaları ve anjiyokeratom varlığında mutlaka Fabry hastalığı akla gelmelidir. Tanı konulan bireylerin birinci derece akrabaları da taranmalıdır.

WhatsApp Telefon